Houtrot herkennen: repareren of vervangen?
Bijna elke buitenklus in ’t Gooi begint met dezelfde vraag. Er zit een zachte plek in een kozijn, en de eigenaar wil weten of dat erg is. Meestal valt het mee. Soms niet. Hieronder hoe u het zelf beoordeelt, en waar de grens ligt tussen herstellen en vervangen.
B1 · Hoe u het herkent
Houtrot begint bijna nooit zichtbaar. Tegen de tijd dat u het ziet, is het er vaak al een paar jaar. De eerste signalen:
- Haarscheurtjes in de verf, vooral op de horizontale delen. Daar loopt water niet vanzelf weg.
- Blaasjes of een bobbel in de laklaag. Daaronder zit vocht.
- Verkleuring, donkere of juist grijzige plekken die met schoonmaken niet weggaan.
- Een zachte plek als u met uw duim drukt. Dat is het duidelijkste signaal.
- Een raam dat klemt of een deur die niet meer goed sluit, terwijl dat vorig jaar wel ging.
De schroevendraaiertest
Druk met een gewone schroevendraaier voorzichtig in het hout, vooral op de onderdorpel en de onderste hoeken van het kozijn. Gezond hout geeft nauwelijks mee en u voelt weerstand. Bij houtrot zakt de punt zonder moeite een paar millimeter of meer weg, en het hout voelt sponzig.
Test vooral: de onderdorpel, de onderste hoekverbindingen, de aansluiting van het raamhout op de dorpel, en het hout achter de neuslat. Dat zijn de vier plekken waar het bij negen van de tien woningen begint.
B2 · Waar het altijd begint
Water valt naar beneden. Daarom zit houtrot vrijwel altijd onderin. De vaste plekken:
- De onderdorpel, en dan met name onder de kwartjesgroef waar het water hoort af te druppelen.
- De onderste hoekverbindingen van draaiende delen, waar het kopse hout van de stijl op de dorpel staat. Kops hout zuigt water op als een rietje.
- Onder de beglazingskit, als die is uitgedroogd en gescheurd.
- Achter de aftimmering bij dakkapellen en boeiboorden, waar geen lucht bij komt.
In de vooroorlogse en jaren-30 woningen die hier veel staan zijn de kozijnen meestal van grenen. Dat is prima hout mits het geschilderd blijft, maar het is gevoeliger dan het meranti en hardhout uit latere bouwjaren.
B3 · De grens tussen herstellen en vervangen
| Situatie | Wat er moet gebeuren |
|---|---|
| Zachte plek tot ongeveer 1 cm diep, klein oppervlak | Uitfrezen en vullen met een tweecomponenten houtreparatiemiddel. Gaat jaren mee. |
| Een dorpel die over een deel van de lengte is aangetast | Het aangetaste stuk eruit zagen en een nieuw stuk hout inzetten. Dit is het meeste werk dat ik doe. |
| De hele onderdorpel is zacht | Dorpel vervangen. Kan meestal zonder het hele kozijn eruit te halen. |
| Aantasting tot in de hoekverbindingen en de stijlen | Het kozijn is constructief niet meer betrouwbaar. Vervangen. |
| De schroevendraaier zakt er over een groot vlak zo in | Vervangen. Vullen wat draagkracht moet hebben is uitstel, geen oplossing. |
De vuistregel die ik zelf aanhoud: vullen mag waar het hout alleen nog hoeft af te sluiten, niet waar het moet dragen. Een reparatiemiddel is sterk, maar het is geen constructiehout. Zit de aantasting in een deel dat gewicht draagt of de verbinding bij elkaar houdt, dan is vervangen de eerlijke keuze, ook al is het duurder.
B4 · Wat het kost
| Werk | Richtprijs |
|---|---|
| Kleine reparatie, uitfrezen en vullen, per plek | € 75 – € 150 |
| Nieuw stuk hout inzetten in een dorpel | € 150 – € 350 |
| Onderdorpel volledig vervangen | € 350 – € 700 |
| Compleet kozijn vervangen, exclusief glas | vanaf € 900 |
Deze bedragen zijn inclusief het bijwerken in de verf en inclusief btw, en gelden bij werk dat vanaf de grond of vanaf een ladder bereikbaar is. Is er een steiger of hoogwerker nodig, dan komt dat erbij. Bij meerdere plekken tegelijk wordt de prijs per plek lager, omdat het opzetten en afdekken maar één keer hoeft.
B5 · Wat er gebeurt als u het laat zitten
Houtrot gaat niet vanzelf over en het gaat ook niet langzamer. Het is een schimmel, en die heeft alleen vocht en hout nodig. Zolang er water bij kan, gaat het door.
Wat het praktisch betekent: een reparatie van tachtig euro dit najaar is over drie jaar een dorpel van vijfhonderd, en over zes jaar een kozijn van boven de duizend. Dat is de reden dat ik er bij een offerte altijd expliciet naar kijk, ook als u er niet om gevraagd hebt.
B6 · Voorkomen
- Schilder op tijd. Buitenschilderwerk gaat bij normale omstandigheden vier tot zes jaar mee, aan de zuid- en westkant korter. Wachten tot de verf zichtbaar loslaat is te laat: dan heeft het water er al maanden bij gekund.
- Houd de kwartjesgroef vrij. Die groef onder de dorpel zorgt dat water afdruppelt in plaats van naar binnen te lopen. Als hij vol verf zit, doet hij niets meer.
- Let op de kit. Uitgedroogde beglazingskit laat water tussen glas en hout lopen, en daar ziet u het pas als het te laat is.
- Snoei wat tegen de gevel groeit. Beplanting die tegen het kozijn aan staat houdt vocht vast.
- Kijk één keer per jaar rond, het liefst in het najaar. Tien minuten met een schroevendraaier langs de onderdorpels.
Twijfelt u of het nog te repareren is?
Stuur een paar foto’s mee met het aanvraagformulier, dan kan ik in de meeste gevallen binnen 24 uur zeggen wat er speelt en wat het ongeveer kost. Liever even bellen? Dat kan op 06-19875079 of mail naar [email protected].
Offerte aanvragen